Filtr zraszany ze złożem biologicznym umieszczonym nad akwarium

Zasada działania

    W tym typie filtrów złoże biologiczne umieszczone jest na zewnątrz akwarium. Wyróżniającą cechą filtra zraszanego jest to, że materiał biologiczny nie jest umieszczony w wodzie. Złoże biologiczne jest stale zraszane od góry, przesiąka przez materiał biologiczny i wraca z powrotem do zbiornika. Wysoką wydajność filtracji biologicznej zapewnia duża powierzchnia kontaktu z wodą a co za tym idzie wysokie natlenienie wody. Stwarza to znakomite warunki rozwoju bakterii tlenowych.

Komora filtracyjna.

        Zalety umieszczenia komory ze złożem biologicznym nad akwarium zamieszczone są w dziale wyposażenie/filtracja. Pojemność komory biologicznej filtra wynosi 45 litrów i została wypełniona skałką wulkaniczna o średnicy ok. 0,5cm. Została ona wykonana z 3 grubościennych, plastikowych doniczek o wymiarach 80x17x20cm z czego dwie doniczki stanowią komory z materiałem filtracyjnym a jedna doniczka stanowi pokrywę filtra i jest jednocześnie miejscem zamocowania zraszaczy.

    Zamiast doniczek można stosować inne materiały. Może to być filtr biologiczny do oczek wodnych. Można go umieścić z boku akwarium i zabudować w szafce. Możliwości jest dużo liczy się zasada działania.

        Komora musi być wykonana z materiały odpornego na odkształcanie spowodowane działaniem ciśnienia wody i ciężarem materiały filtracyjnego. W omawianym przypadku doniczki są umieszczone na paskach szklanych stanowiących poprzeczne wzmocnienie akwarium. Wykonanie komory filtra jest pracochłonne i wymaga precyzji wykonania. Po pierwsze należy wykonać w jednej doniczce podpory w ten sposób aby po włożeniu w nią drugiej doniczki nie wpadała ona do środka a jej dno znajdowało się kilka centymetrów poniżej krawędzi doniczki z podporami. Wszelkie elementy filtra wykonane są z plastiku i połączone klejem super-glue. Jak widać na obrazku z boku w przestrzeni pomiędzy krawędzią dolnej donicy a dnem górnej wklejone są listwy plastikowe chroniące przed rozbryzgiwaniem się wody. Nie należy łączyć na stałe doniczek stanowiących komorę filtracyjną. Aby umożliwić przesiąkanie wody pomiędzy komorami należy wykonać otwory w dnie górnej doniczki. Otwory mają średnicę 3 mm i są gęsto, regularnie nawiercone. Takie same otwory wykonano również  w dnie dolnej doniczki aby umożliwić powrót wody do akwarium.

     W doniczce stanowiącej pokrywę filtra zainstalowane są zraszacze. Zostały on wykonane z szarych rurek plastikowych, które można nabyć w sklepach elektrycznych. Służą one do umieszczania kabli elektrycznych pod tynkiem. Można użyć oryginalnych zraszaczy np. Sacem'a, możliwości technicznych jest dużo.  Należy pamiętać aby, w doniczce stanowiącej pokrywę wykonać zamocowania, w ten sposób aby zraszacze były umocowanie stabilnie. Otwory w w ścianach doniczki na zraszacze muszą być dobrze dopasowane aby woda nie przedostawała się na zewnątrz filtra. Do wykonania kolanek, zagięć u-kształtnych użyto produktów firmy Aquaszut.

    W przypadku autora objętość akwarium wynosi 1350l w związku z czym jako napędu użyto dwóch pomp: kaskady firmy Aqua Szut o wydajności 3600/l pracującej w zanurzeniu oraz pompy od instalacji CO firmy Circulating Pumps Ltd England o wydajności na trzecim biegu 4000l/h pracującej na zewnątrz akwarium (zdjęcie obok). Pompa do CO napędza dwa zraszacze widoczne na rysunku powyżej. Jako rurek użyto plastikowych rur z PCV do zimnej wody. Są tanie i łatwe w montażu. Z doświadczeń autora wynika, że nie należy żałować kleju do łączenia poszczególnych elementów z PCV. Należy pamiętać, że średnica rur zasilających pompę i wychodzących z pompy nie może być mniejsza niż średnica rur na przyłączach do pompy. W przypadku pomp CO wynosi ona przeważnie 1 cal. Oczywiście rurki można dzielić na dwie lub więcej  mniejszych suma ich średnic nie powinna być mniejsza niż 1 cal. W przypadku autora rura o średnicy  1 cala wychodzi z akwarium i zasila pompę o następnie wychodzi z pompy rurą o średnicy  cala i dzieli się na dwie rurki o średnicy 3/5 cal zasilając dwa zraszacze. Pompa do CO jest tanim rozwiązaniem (1601zł.), łatwym w montażu i pracuje bezszmerowo.

    Woda jest pobierania z jednej strony akwarium i przepompowywana na drugą stronę gdzie zasila zraszacze. Na pierwszym rysunku z boku widać pobór wody. Do trójnika jest wmontowany korek służący do nalewani wody do obiegu pompy. Na drugim rysunku widać trójnik, znajdujący się na tej samej ściance akwarium poniżej, na którym zamontowano również trójnik w celu upuszczania wody z obiegu pompy. Samą pompę umiejscowiono na wysokości dna akwarium, po drugiej jego stronie, po to aby pracowała ona w ciągłym zanurzeniu. Jak widać z rysunków obok trójnik do wlewu wody połączono z trójnikiem do spuszczania wody giętkim wężem do wody za pomocą obejm. Ma to na celu umożliwienie łatwego i szybkiego demontaż instalacji (bardzo ważne).

    Tak zbudowana instalacja wystarczałaby na zbiornik o pojemności około 800l w związku z czym zamontowano również kaskadę firmy Aquaszut o wydajności 3600l/h. Po drodze, pomiędzy pompą a zraszaczem zainstalowano filtr UV jak na rysunku z boku. Jako materiału biologicznego użyto skałki wulkanicznej o średnicy 5mm. Najtańsza stanowi produkt stosowany w ogrodnictwie do wysypywania dna w doniczkach w celu utrzymania w właściwej wilgotności gleby (około 25zł za 5 litrów). Należy zwrócić uwagę aby średnica skałki nie była za mała co powodowałyby zapychanie się filtra.

    Na wierzchu wkładu filtracyjnego ułożone gąbkę drobnoziarnista Aquaszut'a. Należy ja płukać co pół roku. Wypływająca woda z  filtra nie wpada bezpośrednio do akwarium. Wykona pochylnię, po której woda spływa do akwarium. Pochylnię, którą nazywam tacka plastikową, wykonano z boku zwykłej doniczki, nie grubościennej. Tacę mocujemy w ten sposób aby woda spływała po tacy jak po pochylni do akwarium. Następnie do tacy mocujemy gąbkę w ten sposób, że spadająca woda zrasza gąbkę i spływa do akwarium. Przedstawiony sposób znacznie redukuje hałas powodowany pracą filtra.

    Aby filtr nie zatykał się ustawicznie oraz w celu łatwego czyszczenia układu na wlotach oby pomp zainstalowano gąbkę okrągłą gruboziarnistą aby nie tłumić pracy pomp. Na wlocie do rurki zasilającej pompę CO znajduje się jedna duża gąbka taka jak do filtrów napędzanych brzęczkiem. Oczywiście aby nałożyć ją na 1 calową rurę powiększono otwór w gąbce za pomocą rozgrzanego pręta. Do kaskady Aquaszut, na wlocie za pomocą kolanek i rurek firmy Aquaszut zainstalowano również gąbkę jak na rysunku poniżej.

Poniżej przedstawiono schemat ideowy działania opisanego wyżej filtra z jedną pompą

    Jak podkreślałem na początku zasadność zastosowania filtra zraszanego zachodzi tylko w akwariach z gęstą obsadą. W zasadzie odnosi się to tylko do dużych zbiorników gdzie celowość jego wykonania warunkuje ekonomia. Jest to system bardzo pracochłonny w wykonaniu i trzeba posiadać już pewne doświadczenie i umiejętności zanim zdecydujemy się na wykonanie takiego systemu filtracji.

    Wadą tego systemu jest to, że część jego instalacji jest widoczna i trudno ją ukryć. Eksploatuję taki system od 4 lat i stwierdzam jednoznacznie, że sprawdza się w praktyce bardzo dobrze.