Filtracja

Filtracja biologiczna tlenowa

    Jako filtr biologiczny tlenowy został zainstalowany filtr zraszany (przesiąkający). Całość została wykonana samodzielne w oparciu o dostępne na rynku materiały i urządzenia. Szczegółowy opis znajduje się w dziale DIY. Filtr został wykonany jako typ nadakwariowy tzn. komora z wkładem biologicznym została umieszczona nad akwarium. Jako napędu użyto dwóch pomp: kaskady firmy Aqua Szut o wydajności 3600/l pracującej w zanurzeniu oraz pompy od instalacji CO firmy Circulating Pumps Ltd England o wydajności na trzecim biegu 4000l/h pracującej na zewnątrz akwarium. Pojemność komory biologicznej filtra wynosi 45 litrów i została wypełniona skałką wulkaniczna o średnicy ok. 0,5cm. Część filtra znajdującą się nad akwarium wykonano z 3 grubościennych, plastikowych doniczek o wymiarach 80x17x20cm z czego dwie doniczki stanowią komory z materiałem filtracyjnym a jedna doniczka stanowi pokrywę filtra i jest jednocześnie miejscem zamocowania zraszaczy.

    Przedstawiony system zaprojektowałem i wykonałem w połowie 1999r.. Na początku roku został on zmodernizowany w ten sposób, że zamiast dwóch kaskad Aqua Szut'a obecnie pracuje tylko jedna plus pompy od instalacji CO firmy Circulating Pumps Ltd England Poprawiło to zdecydowanie wydajność filtra. Umożliwiło wyjęcia jednej kaskady z akwarium. Pozwoliło na regulację pracy filtra ponieważ pompa do CO posiada trzy biegi. Obniżyło hałas wytwarzany przez filtry w samym akwarium jak i w pokoju ponieważ pompa CO pracuje bezszmerowo.

    Zainstalowanie filtra zraszanego z umieszczeniem go nad akwarium niesie kilka istotnych korzyści w porównaniu z klasycznym umieszczeniem filtra zraszanego pod akwarium:

1  Można go bez trudu zainstalować w istniejącym akwarium. Umiejscowienie filtra zraszanego pod akwarium wymusza konieczność wykonania otworu w dnie akwarium i wykonania  komina. Istnieje też możliwość zakupienia pudełka przelewowego (komora przelewowa) ale jest to rozwiązanie drogie i niewygodne w stosowaniu oraz niesie za sobą istotne ryzyko przecieku.
2  Wybierając typ filtra zraszanego kierowałem się przede wszystkim zminimalizowaniem ryzyka zalania mieszkania co przy wielkości zbiornika 1350l jest uzasadnione. Ryzyko zalania jest to prawdopodobieństwo wystąpienia awarii razy jej skutki. Najbardziej obawiałem się ciągłych przerw w dostawie energii oraz rozszczelnienia instalacji filtra zraszanego. Umieszczenie pomp poza komorą filtra zraszanego wyeliminowało konieczność stosowania dodatkowych zabezpieczeń i uniezależniło awaryjność filtra od regularności dostaw energii. Zainstalowanie filtra nad akwarium powoduje również, że znaczna część węży biegnie również nad akwarium co minimalizuje skutki ewentualnego przecieku. Odnotowałem kilka zdarzeń awaryjnych w przeciągu 4 lat eksploatacji filtra zraszanego i żadna z nich nie zakończyła się powodzią w domu.
3  Hałas powodowany pracą filtra zraszanego umieszczonego nad akwarium można znacznie zredukować. Jest to ważne, szczególnie jeżeli akwarium znajduje się w sypialni a filtr przerabia 6000 litrów na godzinę. Wyciszanie filtra wykonuje się za pomocą gąbki. Pierwszą warstwę gąbki umieszcza się na złożu biologicznym. W ten sposób woda jest zraszana bezpośrednio na gąbką. Hałasować będzie nadal woda spadająca z komory filtra bezpośrednio do akwarium. Wytłumienie tego hałasu dokonuje się w podobny sposób. Najpierw należy wykonać tacę, którą montujemy pomiędzy dnem komory filtra a lustrem wody. Tacę mocujemy w ten sposób aby woda spływała po tacy jak po pochylni do akwarium. Następnie do tacy mocujemy gąbkę w ten sposób, że spadająca woda zrasza gąbkę i spływa do akwarium. Przedstawiony sposób znacznie redukuje hałas powodowany pracą filtra.

 

Filtracja biologiczna beztlenowa

    Filtry denitryfikacyjne stosuje się akwariach z dużą obsadą ryb. W przypadku zbiorników w stylu japońskim w zasadzie taka konieczność występuje w akwariach z paletkami. Utrzymując liczebność dorosłych paletek na poziomie 24 sztuk utrzymanie poziomu azotanów na niskim poziomie jest trudne. Przed zastosowaniem filtra denitryfikacyjnego poziom azotanów utrzymywał się stale na poziomie 25-50 mg/l przy 25% podmianie wody na tydzień. Wymiana wody na poziomie 50% powodowała spadek poziomu azotanów do 12,5% na okres 1-2 dni.

 

         Filtr denitryfikacyjny wykonany jest z użyciem filtra wewnętrznego bio Aqael oraz z użyciem wkładu BioNitratEX firmy JBL. W jednym opakowaniu wkładu BioNitratEX  znajdują się 4 saszetki. Do budowy filtra denitryfikacyjnego zużyłem 6 saszetek/.

    Zawartość saszetki stanowią małe kuleczki zawierające pożywkę dla bakterii. Materiał stanowiący saszetkę reguluje przepływ wody poprzez ograniczoną przepustowość. W ten sposób obniża zawartość tlenu w saszetce. Filtr dojrzewa po około 2-3 tygodniach. Według producenta na początku może wydzielać się niemiły zapach, który nie jest szkodliwy. Ponieważ w filtrze aquael znajduje się węgiel aktywowany zjawisko to nie powinno wystąpić. Saszetek nie wolno płukać. Po okresie 12 miesięcy saszetki należy wymienić. Z moich doświadczeń wynika, że po 2-3 miesiącach zatyka się węgiel aktywowany i ustaje przepływ wody w filtrze. W związku z tym po tym okresie należy usunąć węgiel aktywowany. Od zastosowania opisanej metody filtracji beztlenowej stan azotanów w akwarium utrzymuje się na niezmiennym poziomie 0,0 mg/l.

 

Zakładając filtr należy pamiętać, że

Jeżeli zamierzamy użyć kilka saszetek należy umieścić w filtrze 1 saszetkę a następnie co tydzień dodawać po jednej.

   

Filtr UV (Sterylizator UV)

    W systemie filtracyjnym pracuje również filtr UV-C firmy JBL, który jest zasilany kaskadą firmy Aqua Szut o wydajności 3600/l. Przedmiotowa kaskada zasila poprzez filtr UV złoże biologiczne filtra zraszanego. Woda podawana do filtra UV jest filtrowana mechanicznie poprzez gąbkę. Dane techniczne:

 

Moc Max. pojemność akwarium Max. wydajność pompy Max. ciśnienie
15 W 1200l 3000l/h 3bar

Filtr UV eliminuje glony wolnopływające, bakterie, wirusy, bruzdnice oraz spory glonów osiadłych. Promieniowanie UV nie zmienia parametrów wody i nie ma wpływu na pracę filtrów biologicznych. Filtr UV należy czyścić 2 razy na rok. Według producenta lampy należy wymieniać co 8000h. W praktyce wymienia się co 6 miesięcy. Filtr pracuje ciągle - nie ma uzasadnienia przerywana praca filtra UV. Należy pamiętać, że używając leków w akwarium filtr należy wyłączyć ponieważ może on powodować rozpad substancji czynnych leków. Filtr UV może rónież powodować rozkład nawozów dla roślin. Pokon przeciwko chlorozie jest odporny na działanie promieni UV co wynika z mojej praktyki.

Nie istnieje zjawisko przesterylizowania wody w akwarium

Wielkość filtra UV dobiera się do wielkości filtra/pompy do której zamierzamy go podłączyć a nie do wielkości akwarium.  Wynika z tego ważny wniosek - jeżeli nasz filtr/pompa ma za słabą moc to żaden filtr UV nie zda egzaminu. Rzeczywista moc mojej pompy wynosi jakieś 1800l/h a rzeczywista ilość wody w akwarium około 1100l. Filtr funkcjonuje znakomicie zapewniając nieprzerwanie krystaliczną wodę oraz znacząco wpływając na zapobieganie chorobom (szczególnie u paletek).

Filtr UV do oczek wodnych nie zawsze nadaje się do akwarium

    Najważniejszym parametrem filtra UV jest  prześwit pomiędzy obudową a kwarcową rurką, przez którą przepływać będzie woda. Najlepiej jest, gdy wynosi on nie więcej niż 6  mm. Filtry do oczek wodnych posiadają przeważnie większy prześwit w celu dostosowania do pomp o dużej wydajności. Zmniejsza do znacznie efektywność działania sterylizacji nadfiloletowej ponieważ promienie UV skutecznie działają w przestrzeni 6-8 mm. Dlatego nie warto kupować tanich filtrów do oczek wodnych.

Pozostaje jeszcze kwestia wyboru pomiędzy filtrami UV z lampami kompaktowymi a filtrami UV z lampami w kształcie zwykłej świetlówki. Według producentów nie ma różnicy. Lampy kompaktowe są mniejsze w związku z czym całe urządzenie jest znacznie mniejsze. Jednak moim zdaniem korzystniejszy jest zakup sterylizatorów z lampami o kształcie zwykłych świetlówek. Wynika to z moich obserwacji pracy różnych filtrów. Kontakt wody przepływającej w filtrze z lampą kompaktową jest krótszy a co za tym idzie należy stosować mniejsze filtry/pompy. W związku  z tym nadają się one raczej do mniejszych zbiorników.

    Zdaniem autora filtr UV jest nieocenionym urządzeniem w akwarium z paletkami.