Akwarium roślinne z paletkami

    Decydując się na założenie podwodnego ogrodu z paletkami czasami zastanawiamy się czy wymagania dla roślin i paletek nie różnią się zbytnio. Można spotkać się z nieprawdziwymi opiniami, że:  paletki w silnie oświetlonym zbiorniku stają się  płochliwe, że w zasadzie paletki powinny być trzymane w zbiorniku higienicznym (puste szkło), że paletki należy trzymać w akwarium gatunkowym oraz że rośliny nie tolerują tak wysokich temperatur jakich wymagają paletki (27 -29⁰C).

Planując założenie akwarium z paletkami powinniśmy zdefiniować sobie cel, który chcemy osiągnąć. Inaczej wyglądał będzie zbiornik dla paletek, które zamierzamy rozmnażać i wychowywać młode a inaczej będzie wyglądało akwarium wystawowe z dorosłymi rybami.  Poniższy artykuł dotyczy tylko zbiorników wystawowych z gęstą roślinnością i dorosłymi paletkami. Do celów rozrodczych powinniśmy przygotować akwarium higieniczne.

Paletki nie są aż tak delikatnymi rybami jak powszechne się uważa. Aby utrzymać je w dobrej kondycji należy jednak stworzyć im odpowiednie warunki. Przede wszystkim należy przygotować właściwą wodę tj. czystą, miękką i lekko kwaśną (nieodzownym wydaje się posiadanie filtra osmotycznego). Przygotowane środowisko powinno minimalizować stres u ryb a co za tym idzie powinno być wolne od chorób (dobrym narzędziem jest filtr UV).

Aby założenie i rozruch zbiornika się powiódł należy zaplanować poszczególne etapy naszej pracy.

    Planując zbiornik dla paletek należy nabyć największe szkło na jakie możemy sobie pozwolić. Jest to najważniejsza rzecz na początku naszej przygody z paletkami, która później będzie rzutować na nasze sukcesy. W momencie zakupu zbiornika nie powinniśmy iść na żaden kompromis.  Nie należy kupować zbiorników mniejszych niż 200l. W przeciwnym wypadku nie poradzimy sobie z utrzymaniem właściwych parametrów wody (azotany, potas) a co za tym idzie czeka nas plaga glonów oraz zahamowanie rozwoju ryb (stres chemiczny) i rozwój chorób u paletek.  Pani Karen Randall (autorka artykułu, na podstawie którego powstała poniższa publikacja) utrzymuje 4 dorosłe paletki w 200l zbiorniku. Pomimo, że wymienia ona 50% wody tygodniowy i nie przesadza z karmieniem oraz zainstalowała chemiczny filtr fosforowy ma trudności z utrzymaniem prawidłowych parametrów wody (szczególnie niskiego poziomu azotanów i fosforu). Naturalny pokarm paletek jest bogaty w fosfor a paletki są dużymi rybami i potrzebują odpowiednio dużej ilości pokarmu. Doświadczenia autora są zbieżne z opinią Pani K. Randall. Nie należy zasiedlać akwarium gęściej niż jedna dorosłą paletka na 50l wody. Najlepiej jednak jest utrzymywać populację paletek na jeszcze niższym poziomie 75-100l wody na dorosłą sztukę. Dopiero w tedy jesteśmy w stanie w pełni kontrolować parametry wody w akwarium i nie musimy stosować drogich filtrów jak również wymieniać tak dużo wody ( choć wymiany wody nigdy za dużo). Autor utrzymuje 25 sztuk paletek ( w tym 20 dorosłych i 5 o średnicy 5-6cm) plus ryby denne w 1350l roślinnym zbiorniku. Z kilku letnich doświadczeń autora wynika jednoznacznie, ze jest to za duża obsada (ogromna ilość pracy a efekty średnie). Obecnie autor zamierza zredukować populację paletek o 8 sztuk.

Zakładamy zbiornik.

Akwarium z paletkami nie jest dobrym miejscem do eksperymentowania z ziemią ogrodową czy innymi podobnymi dodatkami do podłoża jak np. torf itp.. Można natomiast stosować gotowe dodatki znanych firm dostępne w sklepach np. Tetry, Dupla, Sera.  Dodatki należy mieszać zgodnie z zaleceniami producenta. Pamiętać należy jednak że ogólna grubość podłoża powinna zawierać się w granicach 6-10cm.

Dobierając kamienie i korzenie do akwarium z paletkami należy pamiętać aby nie posiadały one ostrych krawędzi. Paletki są rybami płochliwymi i mogłyby się poważnie zranić. Należy mieć  również powyższe na uwadze planując urządzenia techniczne.

Następnie należy wybrać oświetlenie. W naturalnym środowisku paletek (Amazonia) występuje duże natężenia światła słonecznego. Woda jest bardzo miękka a roślinność jest uboga. Cień rybom zapewniają porastające brzegi rzeki drzewa oraz zatopione korzenie drzew. Wniosek z tego płynnie taki, że paletki nie wymagają rozproszonego oświetlenia. Natomiast przy silnym oświetleniu potrzebują  one miejsc zacienionych gdzie mogą się skryć w razie potrzeby. Schronienie rybom mogą zapewnić np. liście dużych roślin. Paletki czują się wtedy doskonale nawet w bardzo mocno oświetlonych zbiornikach np. 60 lumenów na litr wody (zobacz artykuł Natężenie światła w zbiorniku roślinnym). Obserwuje się, że paletki pływają długo i spokojnie w silnie oświetlonych partiach zbiornika ale tylko wtedy jeżeli mają w akwarium miejsca do ukrycia się.

Natężenie światła, nawożenia CO₂ zależy od wymagań roślin, które zamierzamy utrzymywać. Aby zapewnić bujny wzrost roślin musimy zapewnić nawożenia dwutlenkiem węgla. Spowoduje to wzrost twardości węglanowej a co za tym idzie twardości ogólnej. Nadal jednak możemy mieć wodę miękką. Autor, przy stałym nawożeniu CO_2, utrzymuje twardość ogólną na poziomie 5⁰n a węglanową na poziomie 4⁰n. Takashi Amano podaje w swojej książce parametry dla kompozycji w stylu japońskim z paletkami dla zbiornika 1440 l :

Obsada - (po zdjęciu) 9 dorosłych sztuk

Roślinność - (po zdjęciu) skąpa, większość dna porośnięta gatunkiem Blyxa japonica, kilka korzeni porośniętych anubiasem oraz w narożniku kryptokoryna retrospiralis.

Filtracja - filtry kubełkowe

Podłoże - akadama ceramics, sprzedawany na rynku japońskim w kolorze brązowym

Nawożenie CO_{2 -} jeden bąbelek na dwie sekundy

Temperatura - 27⁰C

pH - 6,9

Oświetlenie - 8x40W świetlówki (rośliny mało wymagające)

Wymiana wody - 1/2 zbiornika na tydzień

Twardość ogólna - 3⁰n

Twardość węglanowa - 3⁰n

Azotyny - 0.1mg/l

Azotany - poniżej 20mg/l

CO₂ - 16mg/l

O₂ - 5mg/l.

Twardość węglanowa ma własności buforujące (stabilizuje stały poziom pH w pewnym zakresie). Nie należy dodawać CO₂ jeżeli twardość węglanowa wynosi poniżej 3⁰n. Paletki nie tolerują wahań pH i poziomu CO₂ w wodzie. Optymalną woda dla paletek jak wspomniano na początku powinna być miękka i kwaśna. Jednakże jeżeli nie chcemy rozmnażać naszych ryb mogą on doskonale się rozwijać w wodzie twardszej o odczynie obojętnym lub lekko alkalicznym.

Rozwijając powyższy wątek, w przypadku nawożenia dwutlenkiem węgla należy używać butli stalowych z reduktorem i reaktorem tak aby ustawić stały poziom nawożenia. Nie należy stosować metody opartej na drożdżach ponieważ wywołuje ona zbyt duże zmiany poziomu CO₂ w wodzie.

Filtracja w zasadzie nie odbiega od przeciętnego zbiornika. Można używać filtrów kubełkowych, dobre są filtry zraszane. Filtry muszą być odpowiednio wydajne do wielkości akwarium i powodować ruch wody w granicach 2-5 razy na godzinę w zależności od systemu filtracji. Ważne jest aby zapewnić w akwarium krystalicznie czystą wodę. Dobrze jest założyć na wloty filtrów kubełkowych gąbki do mechanicznego czyszczenia wody. Przedłuża to znacznie czasookres pomiędzy czyszczeniem kubła w środku oraz poprawia przezroczystość wody. Gąbki powinno się czyścić co 48 godzin aby zapobiec rozkładaniu się zanieczyszczeń w gąbce.

Często akwaryści zadają sobie pytanie jakie rośliny będą dobrze tolerowały tak wysoką temperaturę  jakiej wymagają paletki. Tylko nieliczne rośliny, pochodzące ze strefy umiarkowanej nie tolerują wyższych temperatur. Należy jednak wziąć pod uwagę fakt, że wysoka temperatura przyspiesza metabolizm u roślin a co za tym idzie zwiększa się ich zapotrzebowanie na światło, CO₂ i składniki pokarmowe. Co gorsza rozpuszczalność gazów maleje wraz ze wzrostem temperatury a co za tym idzie zmniejsza się podaż CO₂. Póki jednak będziemy proporcjonalnie do temperatury naświetlać rośliny, dozować dwutlenek węgla i podawać nawozy, rośliny będą rosły dobrze. W wypadku zachwiania podaży jednego z wyżej opisanych elementów nastąpi zahamowanie wzrostu i zaczną rozwijać się glony. Nie ma roślin specjalnie przeznaczonych do akwarium z paletkami. Ryby te jednak lubią przebywać i składać ikrę na dużych liściach roślin. Dlatego dobrze jest zapewnić im choć jedną taką roślinę. Wyjątkowo dobrze nadaje się to tego celu żabienica amazońska. Może to jednak być inna roślina o dużych liściach lub przedmioty martwe jak korzeń czy skałka.

Jak każde akwarium tak i zbiornik dla paletek dobrze jest przy zakładaniu zasiedlić szybko rosnącymi roślinami jak:  Ceratopteris thalictroides, Hygrophila difformis, Hygrophila polysperma, Rotala rotundifolia, Vallisneria czy Salvinia. Rośłiny te stworzą naturalne kryjówki dla młodych paletek a przede wszystkim pomogą zachować równowagę w zbiorniku podczas rozruchu akwarium (cykl azotowy).

Zasiedlanie zbiornika

Nie należy wpuszczać do akwarium żadnych ryb w okresie pierwszych dwóch tygodni po założeniu zbiornika. Po tym okresie można zasiedlić akwarium rybami odżywiającymi się glonami. Mogą to być ryby z rodzaju Otocinclus, Farlowella lub inne ryby denne. Bardzo pożytecznym i wydajnym glonożercą jest Chrossocheilus siamensis zwany kosiarką. Uważa się, że w akwarium z paletkami nie spełnia on swojej roli ponieważ chętnie zjada pokarm dla paletek co skutkuje spadkiem zainteresowania glonami. Autor utrzymuje od dwóch lat kosiarki z paletkami. Faktycznie bardzo lubią one wszelki pokarm podawany paletkom, jednakże nadal dobrze spisują się jako czyściciele akwarium.

Przez następne dwa tygodnie nie karmimy naszych glonożerców jak również nadal nie nawozimy roślin w akwarium.

Po miesiącu można wpuścić do akwarium pozostałą obsadę ryb. Wraz z paletkami można trzymać stado kąsaczy. Szczególnie dobrze z paletkami wygląda Paracheirodon innesi (Neon Innesa). Nie poleca się zaś Hyphessobrycon callistus (Bystrzyk barwny) czy Gymnocorymbus ternetzi (Żałobniczka).

Ważne jest również aby po miesięcznym okresie rozruchu zacząć nawozić akwarium. Zbiorniki z paletkami nie potrzebują dodatku azotu i fosforu. Należy zacząć regularną podmianę wody, co najmniej 25% co tydzień.

Wszystkie nowo zakupione ryby a szczególnie paletki należy poddać kwarantannie trwającej nie mniej niż 2 tygodnie a najlepiej 1 miesiąc. Najgorsze co nas może spotkać przy rozruchu akwarium to konieczność stosowania leków. Większość roślin ulega uszkodzeniu a cała mikroflora akwarium ginie. Prowadzi to oczywiście do rozwoju glonów i pogorszenia parametrów wody czyli warunków bytowania paletek.

Ostatnimi rybami, którymi zasiedlamy zbiornik są paletki. Powinno to nastąpić po okresie 6-8 tygodni od założenia zbiornika. Rośliny zasiedliły już nowe środowisko. Pozostałe  ryby zaaklimatyzowały się w naszym akwarium. W tak ustabilizowanym środowisku nasze paletki będą się czuły bezpiecznie.

Na podstawie artykułu Karen Randall oraz Takashi Amano by Fisherfisher