Dobór oświetlenia w akwarium roślinnym.

Głębokość zbiornika

    Podstawowym parametrem determinującym dobór oświetlenia jest głębokość zbiornika. Światło przechodząc przez wodę ulega rozproszenia co powoduje zmniejszenie się natężenia oświetlenia. Prawidłowe oświetlenie w zależności od głębokości przedstawia poniższa tabela:

Jak widać z powyższej tabeli lampy rtęciowe i metalohalogenkowe posiadają minimalną głębokość akwarium. Zamontowanie tych lamp poniżej podanego minimum powoduje stres świetlny a co za tym idzie rozwój glonów, złe samopoczucie ryb.

Według doświadczeń autora świetlówki o mocy 58W wytwarzają tak duży strumień świetlny, że doświetlają zbiorniki o głębokości powyżej 50cm. W akwarium autora zdają egzamin przy wysokości słupa wody 70cm.

Długość zbiornika

Długość zbiornika ma zasadniczy wpływ na układ oświetlenia nad zbiornikiem oraz na ilość lamp. W odniesienie do świetlówek zbiornik powinien  być 10cm dłuższy od świetlówki np. dla świetlówek 36W o długości 120cm akwarium powinno mieć długość 130cm. Długość świetlówek podaje poniższa tabela:

Inaczej wygląda sprawa przy oświetleniu lampami rtęciowymi i metalohalogenkowymi. Z doświadczeń autora wynika, ze lampy metalohalogenkowe o mocy 150W doświetlają obszar w promieniu 70cm od lampy. Lampy rtęciowe mają mniejszą wydajność w związku z czym będą doświetlać mniejszą powierzchnie dna w akwarium.

Mając powyższe na uwadze, planując wielkość zbiornika należy się zastanowić czym będziemy doświetlać akwarium. Może okazać się, że ze względu na wymiar zbiornika mamy problemy z doborem oświetlenia gdyż nie pomyśleliśmy o tym wcześniej.

Odległość źródła światła od lustra wody.

Powyższy parametr rzadko jest brany pod uwagę. Trzeba mieć świadomość, że strumień świetlny emitowany przez dane źródło światła ulega rozproszeniu również w powietrzu. Wielkość strat przedstawia poniższa tabela.

Świetlówki można umieścić nad samą powierzchnią wody. Lampy rtęciowe i metalohalogenkowe wytwarzają duże ilości ciepła i mogą spowodować pęknięcie szyb nakrywowych. Lampy te nie powinny być również narażone na rozbryzgi wody ponieważ mogą pęknąć. Zaleca się ich montaż co najmniej 15 cm nad lustrem wody.

Temperatura barwowa.

    Temperatura barwowa - temperatura ciała czarnego, w której wysyła ono promieniowanie o tej samej chromatyczności co promieniowanie rozpatrywane. Innymi słowy jest to obiektywna miara wrażenia barwy danego źródła światła. Jednostką miary jest Kelvin (K). I tak np. żarówka ma temperaturę barwową 2700K i daje mocno żółte światło. Światło dzienne ma temperaturę barwową 5000-6500K w cieniu. Barwa 6500K daje światło o zabarwieniu niebieskim. Autor stosuje źródła światła o temperaturze 3000K ze względu na ciepłą barwę dającą wrażenie promieniowania słonecznego. Jest to jednak barwa nieprawidłowa ponieważ za bardzo podkreśla żółty kolor. Dobór światła o temperaturze światła dziennego też nie jest korzystny. Po pierwsze niebieskie światło powoduje nadmierną elongację (wydłużanie) się roślin. Wytwarzają one wtedy duże odstępy pomiędzy międzywęźlami. Po drugie światło takie daje wrażenie zbyt chłodnego, zimnego. Optymalna wydaje się temperatura 4000K.

    Świetlówki specjalistyczne dla roślin posiadają temperaturę barwową około 10 000K w związku z przesunięciem widma świetlnego w kierunku fal czerwonych i podczerwonych.

Oddawanie kolorów

Współczynnik oddawania kolorów - zdolność danego źródła światła do oddawania kolorów oświetlanych przez to źródło przedmiotów w odniesieniu do kolorów tego samego przedmiotu oświetlonego światłem słońca. Jednostka Ra. Przyjmuje się, że promieniowanie słoneczne oddaje kolory w zakresie 100 Ra. Inne źródła światła dążą tylko do tej wielkości. I tak

Dla celów akwarystycznych źródła światłą o Ra poniżej 80 nie nadają się ze względu na złe oddawanie kolorów np. lampy rtęciowe. Dobierając świetlówki nie należ ulegać pokusie i kupować lampy o współczynniku Ra powyżej 90 ponieważ produkują one mało światła. Optymalne są świetlówki o Ra 80, oznaczone są one najczęściej 827, 830, 840, 850, 865 gdzie pierwsza cyfra oznacza Ra a dwie następne temperaturę barwową np. Philips TLD 830 posiada Ra 80 i temperaturę barwową 3000K. Optymalne wydają się lampy metalohalogenkowe ponieważ produkują one dużą ilość światła o Ra 90 i powyżej.

    Analizując powyższy artykuł należy pamiętać, że jednak najważniejszym parametrem przy doborze oświetlenia jest natężenie oświetlenia. Przy zbyt małej ilości światła rośliny nie będą rosły bez względu na pozostałe jego parametry. Dlatego polecam również o artykuł o natężeniu światłą w zbiorniku roślinnym.

Fisherfisher