Glony - Cyjanobakterie zwane sinicami - część
2
W części pierwszej artykułu
zwrócono uwagę na proces reprodukcji sinic. Jego zróżnicowanie wpływa na
wielorakość
form spotykanych w akwarium: plamy, szlamowata masa, nitki itp. Podkreślono
również dużą role fotosyntezy w procesie reprodukcji i wzrostu glonów.
Długość fali światła, którą emituje nasze oświetlenie
zbiornika, determinuje
formę cyjanobakterii w naszym akwarium. Stosowanie źródeł światła emitujących
fale w zakresie nie sprzyjają wzrostowi sinic obniżą ryzyko masowego rozwoju
tych gonów.
Odnotowano również, iż inne składniki pokarmowe odgrywają ważną rolę w procesie reprodukcji jak DOC (dissolved organic carbon) czyli rozpuszczony organiczny węgiel (białka, kwasy aminowe, związki fenolu, feromony oraz inne produkty przemian metabolicznych), fosfor, żelazo i inne.
Z powody wysokiej zawartości pigmentów w sinicach (jak wspomniano w części 1) oraz z uwagi na ważną rolę ich w procesie fotosyntezy (fotosynteza I oraz fotosynteza II) światło odgrywa ogromną rolę w fazie wzrostu glonów oraz ma znaczący wpływ na kształt jaki przybierają sinice. Szlamowate kolonie cyjanobakterii o różnych kolorach mogą pojawić się w akwarium kiedy źródła światła w naszym zbiorniku ulegną znacznemu zużyciu lub jeżeli w zbiorniku pojawi się nagle duża ilości fali świetlnej o długości najlepiej sprzyjającej wzrostowi sinic.
Ten problem jest często niedoceniany przez akwarystów. Często starają się oni szukać innych wyjaśnień pojawienia się plagi sinic niż stosowanie starych świetlówek, lamp czy innych źródeł światła, które z biegiem czasu zmieniają spektrum światła na bardziej korzystne dla wzrostu glonów.
Fotosyntezę można najprościej opisać jako
proces syntezy związków organicznych z dwutlenku węgla z użyciem energii
świetlnej. Cały proces wymaga wielu złożonych reakcji enzymatycznych
wymagających nakładu energii. Reakcje następują cyklicznie, jedna po drugiej.
Celem tego artykułu nie jest dokładny opis tego procesu. Należy zwrócić uwagę na
dwie rzeczy:
1. W procesie fotosyntezy niezbędny jest dwutlenek węgla. Może on pochodzić z dwóch źródeł: rozkładu materii organicznej lub dwutlenku węgla rozpuszczonego w wodzie.
2. Wymagana jest energia świetlna. Źródła światła powinny mieć właściwe spektrum (temperaturę barwową).
Dwutlenek węgla może pochodzić z rozkładu materii organicznej jak również z rozpuszczonych jonów węglowych. Dlatego należy zwrócić uwagę, że wysokie stężenie DOC połączone z wysoką wartością twardości węglanowej praktycznie zawsze prowadzi do masowego rozwoju sinic. Ważny jest również fakt, iż wzmożona fotosynteza połączona z dużą zawartością materii organicznej w wodzie z jednej strony powoduje znaczny wzrost a z drugiej zwiększa stężenia dwutlenku węgla w wodzie. Duża ilość światła powiązana z nadmiarem dwutlenku węgla prowadzi rozwoju cyjanobakterii.
Idealnymi warunkami do wzrostu sinic są: wysokie stężenie DOC oraz nadmiar dostępnego dwutlenku węgla co przeważnie idzie w parze ze zwiększoną wartością twardości węglanowej. Druga sytuacja może mieć miejsce jeżeli nieprawidłowo zachodzi proces uwalniania się dwutlenku węgla w procesie filtracji wody (w praktyce raczej mamy doczynienia z niedoborem CO2 - przypis autora strony). Nadmiar CO2 łącznie z dużą ilością światła, szczególnie z niewłaściwym spektrum, zawsze prowadzi do masowego rozwoju sinic. Dokładny wpływ CO2 na rozwój sinic będzie omówiony w trzeciej części.