Kontrola populacji glonów w akwarium

    Wielu akwarystów zniechęca się do uprawy roślin wodnych zaraz po założeniu zbiornika ponieważ nie mogą poradzić sobie z plagą glonów w akwarium. Większość błędów prowadząca do masowego rozwoju glonów jest popełniania przy zakładaniu akwarium. Każdy zdrowy zbiornik wodny zamieszkuje populacja glonów z tym, że  nie rzucają się one w oczy. Aby zapobiegać niekontrolowanemu rozwojowi glonów należy poznać ich naturę.

    Około 3 miliardów lat temu zielone glony zasiedliły naszą planetę. Są to najstarsze znane organizmy posiadające chlorofil. Pojawienie się zielonych glonów było ściśle związane z powstaniem atmosfery zawierającej tlen i powstaniem warstwy ozonowej. Dopiero 500 milionów lat temu pojawiły się pierwsze rośliny wyższe. Przez 3 miliardy lat ewolucji glony znakomicie przystosowały się do skrajnych warunków panujących na ziemi. Wykształciły one mechanizmy pozwalające im lepiej wykorzystać dostępne zasoby pokarmowe jak również dobrze rozwijać się w warunkach niedoboru składników pokarmowych. Dlatego właśnie często wygrywają konkurencję z wyższymi roślinami.

    Rośliny wyższe oraz glony współzawodniczą w akwarium o pokarm czyli światło, dwutlenek węgla, makro i mikroelementy. Wiele czynników, które są niekorzystne dla glonów wpływa również szkodliwie na rośliny wyższe. Pojawienie się  plagi glonów w akwarium zawsze wpływa niekorzystnie za rośliny wyższe. Niektóre glony wpływają bardzo negatywnie na cały ekosystem jakim jest nasze akwarium.

    Powyższa odpowiedź jest prosta w swej formie. Gorzej jest z rozwinięciem tej tezy i zastosowaniem w praktyce. Rozwój glonów świadczy zawsze o tym, że w naszym zbiorniku stworzyliśmy niewłaściwe warunki dla rozwoju roślin wyższych. Generalnie można powiedzieć, że w zbiorniku istnieje niedobór lub nadmiar jednego lub kilku elementów. W skrajnych przypadkach zachodzą obie sytuacje. W takich warunkach rośliny wyższe rozwijają się źle lub zamierają. W tym momencie widać 2,5 miliarda lat ewolucyjnej przewagi glonów na roślinami wyższymi. Potrafią one lepiej niż rośliny wyższe wykorzystać nadmiar składników w akwarium np. azotu, fosforu itp. jak również lepiej rozwijają się w warunkach niedoboru składników np. światła, dwutlenku węgla.

    W optymalnych warunkach tj. właściwych warunkach środowiska oraz dostępie do składników pokarmowych rośliny wyższe wygrywają konkurencje o pokarm z glonami. Powoduje to, że glony mają ograniczony dostęp do składników pokarmowych i nie mogą się prawidłowo rozwijać. Ich populacja w akwarium utrzymuje się na niskim poziomie. W warunkach naturalnych biotopów istnieje stała równowaga pomiędzy populacją roślin wyższych i glonami spowodowana stabilnymi warunkami środowiska. W przypadku zadziałania na dany biotop czynnikiem stresującym zaczyna się rozwój glonów np. wody deszczowe wypłukują nawozy z pół i spłukują je do jezior. Następuje gwałtowny wzrost azotu i fosforu w wodzie. Nadmiar pożywienia nie potrafią wykorzystać rośliny wyższe w przeciwieństwie do glonów, które zaczynają się bujnie rozwijać i zarastać jeziora (zjawisko eutrofizacji).

    Przetrwalniki glonów są wszędzie, na roślinach, w pokarmie, wodzie, powietrzu, wyposażeniu zbiornika. Glony w akwarium będą zawsze (chyba, że warunki w zbiorniku uniemożliwiają byt żywych organizmów). Filtr UV utrudni rozwój glonów w toni wodnej. Natomiast glony osiadłe będą się rozwijać w najlepsze.

    W handlu dostępnych jest wiele środków na rozwój glonów. Glony są również roślinami  i nie można ich eliminować wybiórczo. Zadziałanie chemią na zbiornik nie ma sensu. Po krótkiej przerwie glony rozwijają się jeszcze bardziej intensywnie. Nie należy walczyć ze skutkami. Trzeba zwalczyć przyczynę i zapewnić roślinom wyższym optymalne warunki wzrostu. One same poradzą sobie z glonami.

    Przedstawiona powyżej teoria wydaje się być prosta. Cały szkopuł polega na tym, że zastosowanie jej w praktyce nie ma nic z prostotą wspólnego. Wszystko rozbija się o szczegóły. Na zapewnienie roślinom wyższym optymalnych warunków w akwarium składa się wiele czynników. Przede wszystkim tworzone przez nas środowisko wodne wymaga od nas ustalenia wielu parametrów takich jak: odczyn wody, twardość wody itp. Wody kranowe przeważnie odbiegają od parametrów spotykanych w naturalnych siedliskach. Korygowanie parametrów wody nie jest proste. Następnie musimy zapewnić sztucznie nawożenie roślin w tym dwutlenkiem węgla co również jest trudne. Należy dbać o prawidłową filtrację wody, temperaturę i regularną podmianę wody. Na domiar złego wzrost roślin limituje czynnik, którego jest najmniej. Możemy zapewnić doskonałe warunki w akwarium ale będziemy mieć np. niedobór żelaza - rośliny wyższe będą głodować w przeciwieństwie do glonów, które będą się rozwijać w najlepsze (3 miliardy lat ewolucji). Celem tego artykułu jest poznanie mechanizmu powstawania plag glonów w akwarium. Odpowiedź na pytanie jak rozpoznawać konkretnie przyczyny rozwoju masowego glonów w moim akwarium zostaną zawarte w następnym artykule.

Fisherfisher