Natężenie światła w zbiorniku roślinnym

Jak wspominałem wcześniej w artykule ” Przyczyny plag glonów - część 2” prawidłowe natężenie oświetlenia sztucznego w akwarium jest podstawą prawidłowego rozwoju roślin.  To wie każdy, ale prawidłowe natężenie światła w zbiorniku nadal jest rzadkością. Czynnikiem ograniczającym większość miłośników podwodnych ogrodów są koszty energii elektrycznej. Jednak pisząc ten artykuł autor kierował się wymaganiami roślin, czynnik ekonomiczny zostawił pod rozwagę każdemu z osobna. Artykuł ten dotyczy tylko i wyłącznie aspektu natężenia światła, pozostałe parametry oświetlenia zostaną omówiono w kolejnym artykule. Aby dobrze zrozumieć poniższe opracowanie na początku przedstawiono definicję używanych pojęć.

Światło – promieniowanie bezpośrednio powodujące wrażenia wzrokowe (promieniowanie widzialne).

Strumień świetlny – całkowita ilość światła emitowanego z danego źródła. Jednostką strumienia świetlnego jest lumen (lm).

            Natężenie światła w zbiorniku zależy, poza źródłem światła, od odległości lampy od powierzchni wody, szyb nakrywkowych (grubości i czystości), przeźroczystości wody, głębokości akwarium. Nie ma uniwersalnej zasady, która w 100% będzie poprawna w każdym zbiorniku. Nie mniej jednak zdecydowany wpływ na natężenia oświetlenia ma źródło światła. Poniższa opracowanie zakłada, że pozostałe parametry są wartościami średnimi. Najczęściej spotykanym przelicznikiem jest ilość watów na litr. Jednakże ma on tak duży margines błędu, że nie nadaje się do obliczania ilości niezbędnego oświetlenia. Poza tym jest on stosowany tylko do świetlówek, przy których również się nie sprawdza ze względu na różnorodność świetlówek dostępnych na rynku. Aby przelicznik był uniwersalny jako podstawę do obliczeń wzięto strumień świetlny wytwarzany przez dane źródło światła. Najbardziej popularnymi źródłami światła stosowanymi w akwarystyce są: świetlówki, lampy rtęciowe oraz lampy metalohalogenkowe.

 Aby uprościć obliczenia przyjęto nominalną wielkość zbiornika w litrach. W zbiorniku autora natężenie światła wynosi 35 lumenów\ litr i jest to minimalne oświetlenie, przy którym obserwuje się prawidłowy wzrost. Jednak dopiero przy natężeniu 50 lumenów\ litr wzrost roślin jest naprawdę bujny. Oczywiście natężenie światła należy dobrać do zapotrzebowania świetlnego gatunków uprawnianych w konkretnym zbiorniku. Zazwyczaj ambicją podwodnych ogrodników jest utrzymanie w akwarium wymagających roślin.

Czyli im bardziej wymagające rośliny chcemy trzymać tym więcej światłą będziemy musieli dostarczyć do akwarium.

Rośliny są w stanie prowadzić fotosyntezę nawet przy nieodpowiednim świetle, jeżeli jego ilość będzie duża. Natomiast giną nawet przy najlepszym świetle, jeżeli jego ilość jest za mała. Specjalistyczne świetlówki do akwarium dają o połowę mniejszy strumień świetlny niż wysokowydajne świetlówki. Dlatego bardzo częstym błędem jest używanie specjalistycznych świetlówek dla roślin typu Fluora, Grlux czy Aquarelle przy zbyt małej liczbie tych  świetlówek. Biorąc pod uwagę fakt, że specjalistyczne świetlówki do roślin są o ponad połowę mniej wydajnie należałoby montować je w podwójnej ilości w stosunku do wysokowydajnych świetlówek. Powyższe stwierdzenie jest jednak trochę uogólnione, ponieważ specjalistyczne świetlówki do roślin większą część spektrum emitują w zakresie najbardziej pochłanianym przez chlorofil. Stąd też ich wpływ na wzrost roślin jest większy. Najważniejsza jednak jest optymalna ilość światła, tym lepiej z dobrym spektrum.

Aby obliczyć wymaganą ilość światła należy znać strumień świetlny wytwarzany przez dane źródło światła. Poniżej załączono w tabelach niezbędne dane.

Przykład

Zbiornik 150 litrów (wymiary 120x40x30) oświetlono 2 świetlówkami Osramu Lumilux

L-36W/840 Plus.

Strumień świetlny wynosi 2 x 3350 lm = 6700 lm

Ilość światła = 6700 lm : 150 litrów = 44,6 lumena/litr.

Jest to prawidłowa ilość światła dla akwarium roślinnego

Fisherfisher