Żywice jonowymienne w akwarystyce

Żywica do zmiękczania wody

    Najbardziej popularną żywicą jonowymienną, często stosowaną w czasach gdy nie było jeszcze filtrów osmotycznych, jest żywica do zmiękczania wody. Zmiękczanie wody odbywa się poprzez przepuszczanie wody  przez pojemnik z wkładem żywicznym. Jena ona materiałem negatywnie naładowanym, z którym związane są pozytywnie naładowanie jony sodu. Jednakże żywica ma o wiele większe powinowactwo do wapnia i magnezu niż do sodu. Na twardość wody wypływają sole wapnia i magnezu. Tak więc, kiedy przepuszczamy twardą wodę przez żywicę zmiękczającą jony wapnia i magnezu łączą się z cząsteczkami żywicy i jednocześnie w tym samym czasie do zmiękczanej wody są uwalniane jony sodu w proporcjonalnej ilości. W procesie tym żywica zmiękczająca wymienia w wodzie jony magnezu i wapnia na jony sodu. Ogólna ilość jonów w wodzie nie ulega zmianie. Proces wymiany jonów zachodzi do momentu wyczerpania się jonów sodu w żywicy. W tym momencie należy poddać  żywicę regeneracji. Polega ona na przepuszczanie przez nią stężonego roztworu soli kuchennej. Silne stężenie jonów sodu powoduje, że wypierają one w żywicy jony wapna i magnezy pomimo ich silnego powinowactwa do jej cząsteczek. W ten sposób żywica do zmiękczania wody podlega regeneracji i może być ponownie użyta. Proces ten można powtarzać prawie w nieskończoność bez szkody dla żywicy jonowymiennej.

Pozostałe żywice jonowymienne

    Na rynku dostępnych jest wiele innych żywic jak zeolity i sztuczne żywice  służących do usuwania z wody rozmaitych substancji jak azotany, azotyny, amoniak, potas itp.. Nie wszystkie żywice mogą być regenerowane, niektóre tracą znacznie zdolność do wymiany jonów po kolejnych regeneracjach. Twarda woda i wysoki poziom rozpuszczonego węgla organicznego DOC mogą znacząco zmniejszyć skuteczność działania żywic dlatego należy stosować węgiel aktywny przed wkładem żywicznym. Innym ważnym czynnikiem jest szybkość przepływu wody. Szczególnie dotyczy to zeolitów. Zbyt szybki przepływ wody całkowicie ogranicza ich działanie. Większość żywic działa skutecznie tylko przy wolnym przepływie wody.

Żywice do usuwania azotanów są mało skuteczna powyżej stężenia azotanów  w wodzie na poziomie 20 ppm.

Tłumaczenie by Fisherfisher

Od autora

    Z doświadczeń autora wynika, iż faktycznie powyżej 20 ppm azotanów w wodzie żywice jonowymienne nie zdają egzaminu. W akwariach roślinnych w zasadzie nie stosuje się na stałe filtracji chemicznej. Natomiast można używać ich okresowo np.  do ograniczenia rozwoju glonów poprzez usuwanie fosforu czy azotanów. Dużą ofertę żywic jonowymiennych do zastosować w akwarystyce oferuje firma JBL. Są to produkty do usuwania z wody amoniaku, fosforanów, azotanów i azotynów. Żywice jonowymienne są częściej stosowane w akwarystyce morskiej. Ich największą wadą jest dość wysoka cena.  Stanowią jednak one urozmaicenie oferty wkładów do filtrów i zwiększają możliwość oczyszczania wody w akwarium.